Εννέα δήμαρχοι του παραλιακού μετώπου υπέγραψαν στις 19 Οκτωβρίου κοινή δήλωση για να υπερασπιστούν τις αρμοδιότητες της Αυτοδιοίκησης στην παραλία. Ο δήμαρχος του Ελληνικού–Αργυρούπολης δεν ήταν ανάμεσά τους. Όχι επειδή αρνήθηκε, αλλά επειδή, όπως όλα δείχνουν, δεν κλήθηκε ποτέ.
Η λίστα των υπογραφόντων μοιάζει με χάρτη της ακτογραμμής από τον Πειραιά ως τη Βάρκιζα: Πειραιάς, Μοσχάτο–Ταύρος, Καλλιθέα, Παλαιό Φάληρο, Άλιμος, Γλυφάδα, Βάρη–Βούλα–Βουλιαγμένη, Σαρωνικός, Κρωπί. Ανάμεσα στον Άλιμο και τη Γλυφάδα, όμως, υπάρχει ένα κενό. Εκεί βρίσκεται το Ελληνικό, με ένα από τα πιο πολύτιμα και πιο πιεσμένα κομμάτια ακτής σε όλη την Αττική.
Ένα ζήτημα που αφορά όλη την ακτή
Το θέμα είναι σοβαρό και κανείς δεν το αμφισβητεί. Το άρθρο 339 του νομοσχεδίου του υπουργείου Οικονομικών χαρακτηρίζει τα καταστήματα εστίασης σε ακίνητα της ΕΤΑΔ στην παραλία ως «ειδικές τουριστικές εγκαταστάσεις». Έτσι η αδειοδότηση και ο έλεγχός τους περνούν από τους δήμους στο υπουργείο Τουρισμού.
Οι συνέπειες, όπως τις περιγράφουν οι ίδιοι οι δήμαρχοι, είναι συγκεκριμένες:
- ο δήμος χάνει τον λόγο για τη μουσική και το ωράριο, άρα και για την ηχορύπανση που ταλαιπωρεί τους κατοίκους·
- δημιουργείται προνομιακό καθεστώς για λίγες επιχειρήσεις, σε βάρος των μικρών και μεσαίων της πόλης·
- ανοίγει ο δρόμος για ευνοϊκότερους όρους δόμησης και πιο «βαριά» εκμετάλλευση της ακτής.
Τίποτα από αυτά δεν σταματά στα διοικητικά όρια του Αλίμου. Ο θόρυβος, η κίνηση στην Ποσειδώνος και η πίεση στο παραλιακό μέτωπο δεν ρωτούν σε ποιον δήμο ανήκει κάθε μέτρο άμμου. Ο Δήμος Ελληνικού–Αργυρούπολης έχει τα ίδια ακριβώς ζητήματα, και μάλιστα σε μια περιοχή όπου συντελείται η μεγαλύτερη αστική ανάπλαση της χώρας.
Ποιος μοιράζει τις προσκλήσεις;
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε από τον δήμαρχο Αλίμου Ανδρέα Κονδύλη. Πρώτα με ανάρτησή του στις 18 Οκτωβρίου, την επομένη με την κοινή δήλωση. Επί της ουσίας έχει δίκιο. Στη διαδικασία όμως φέρθηκε σαν οικοδεσπότης που κρατά τη λίστα των καλεσμένων: αυτός αποφασίζει ποιος μπαίνει και ποιος μένει στην πόρτα.
Με ποια ιδιότητα; Σε αυτή την πρωτοβουλία ο κ. Κονδύλης δεν εκπροσωπεί κανένα θεσμικό όργανο. Είναι ένας από τους δημάρχους της ακτής, με την ίδια ακριβώς θεσμική βαρύτητα με τον γείτονά του. Όταν ένα κείμενο παρουσιάζεται ως φωνή «του παραλιακού μετώπου» και λείπει ο δήμος που συνορεύει κυριολεκτικά με τον Άλιμο, δεν πρόκειται για αβλεψία. Πρόκειται για επιλογή.
Και είναι μια επιλογή που ο ίδιος ο κ. Κονδύλης έχει καταγγείλει, όταν στρεφόταν εναντίον του. Τον Ιανουάριο του 2023, οι υπουργοί ανανέωσαν το ΔΣ του Φορέα Διαχείρισης Κοινοχρήστων του Ελληνικού χωρίς τον Άλιμο. Τότε δήλωνε στην Εφημερίδα των Συντακτών: «Όφειλαν οι υπουργοί να μας ρωτήσουν» .
Κατήγγελλε, με άλλα λόγια, ότι αποφασίζουν ερήμην της Αυτοδιοίκησης, κι ας είχε αποχωρήσει ο ίδιος αυτοβούλως από το ΔΣ ήδη από το 2019, όπως του θύμιζε τότε ο Φορέας. Σήμερα κάνει σε έναν συνάδελφό του ακριβώς αυτό που χαρακτήριζε απαράδεκτο όταν γινόταν σε εκείνον. Δύο μέτρα και δύο σταθμά, σε καθαρή μορφή.
Μια δεκαετία κόντρας, κυρίως στα δικαστήρια
Η σημερινή εξαίρεση δεν ήρθε από το πουθενά. Ο Άλιμος του κ. Κονδύλη βρίσκεται σε αντιπαράθεση με το Ελληνικό–Αργυρούπολη σχεδόν δέκα χρόνια, και τις περισσότερες φορές την έχει πάει στα δικαστήρια, όπου έχει χάσει κάθε υπόθεση. Οι σχέσεις των δύο δημάρχων είχαν σπάσει ήδη από την πώληση του Ελληνικού στη Lamda. Η απουσία του Ελληνικού από τη δήλωση μοιάζει λιγότερο με παράλειψη και περισσότερο με λογαριασμό που κλείνει.
Η αμηχανία των υπολοίπων
Σύμφωνα με πληροφορίες, η απουσία του Ελληνικού δεν πέρασε απαρατήρητη ούτε από τους ίδιους τους συνυπογράφοντες. Δήμαρχοι τηλεφωνούσαν στον Γιάννη Κωνσταντάτο θεωρώντας αυτονόητο ότι θα συμμετέχει. Όταν μάθαιναν ότι δεν είχε καν ενημερωθεί, εξέφραζαν έντονη ενόχληση.
Η αντίδραση αυτή λέει πολλά. Οι περισσότεροι δήμαρχοι αντιλαμβάνονται ότι ένα μέτωπο απέναντι σε μια κεντρική ρύθμιση έχει δύναμη μόνο αν είναι πλήρες. Κάθε κενό στη λίστα είναι ένα επιχείρημα που χαρίζεται στο υπουργείο: «ούτε οι ίδιοι οι δήμοι δεν συμφωνούν». Αν ο σκοπός ήταν η απόσυρση της διάταξης, ο αποκλεισμός ενός παραλιακού δήμου την κάνει δυσκολότερη, όχι ευκολότερη.
Η παραλία δεν είναι προσωπική υπόθεση
Οι εννέα δήμαρχοι δήλωσαν ότι αντιτίθενται σε «ειδικά καθεστώτα» που υπονομεύουν τον θεσμικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης. Σωστά. Ας εφαρμόσουν όμως την ίδια αρχή και μεταξύ τους. Ένα κοινό μέτωπο δεν είναι λέσχη με επιλεκτική είσοδο, όπου ο οικοδεσπότης κρατά τη λίστα των καλεσμένων.
Το ζήτημα της ακτής είναι συλλογικό. Είναι μεγαλύτερο από τις συμπάθειες και τις αντιπάθειες του καθενός, και σίγουρα μεγαλύτερο από τις διαφωνίες για την Ποσειδώνος. Οι κάτοικοι της Αργυρούπολης και του Ελληνικού κολυμπούν στην ίδια θάλασσα και ακούν την ίδια μουσική από τα ίδια μπαρ. Δεν χρειάζονται άδεια από τον Άλιμο για να έχουν φωνή.
Ο κ. Κονδύλης πρέπει να αποφασίσει αν θέλει να είναι συντονιστής ενός μετώπου ή επικεφαλής μιας φατρίας. Η λύση είναι απλή: η δήλωση να ανοίξει σε όλους τους παραλιακούς δήμους, χωρίς αποκλεισμούς. Αν η πρωτοβουλία αφορά πραγματικά την παραλία και όχι τον πρωταγωνιστή της, αυτό είναι το ελάχιστο.