Υπάρχει μια κατηγορία πολιτικών που έχουν αναγάγει την αντίφαση σε μέθοδο διακυβέρνησης. Ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, μοιάζει να θέλει να γίνει η σημαία τους.
Την ίδια στιγμή που μπετόν κατακλύζει τη Μαρίνα του Αλίμου —την μεγαλύτερη μαρίνα της χώρας, με μια επένδυση που φιλοδοξεί να αγγίξει τα 100 εκατομμύρια ευρώ και μια χερσαία ζώνη 210.000 τετραγωνικών μέτρων να «αξιοποιείται» για εμπορικές, τουριστικές και «πολιτιστικές» χρήσεις— ο κ. Κονδύλης βρίσκει τον χρόνο και τη διάθεση να προσφύγει κατά ανάλογων αναπλάσεων στη διπλανή αυλή, στο Ελληνικό.
Ας το πούμε απλά, για να μη χαθεί στη μετάφραση: στον δικό του δήμο, το τσιμέντωμα λέγεται «αναβάθμιση της ποιότητας ζωής» και «τουριστικός προορισμός στην καρδιά της ελληνικής Ριβιέρας». Στον διπλανό δήμο, το ίδιο ακριβώς τσιμέντωμα μετατρέπεται ξαφνικά σε περιβαλλοντικό έγκλημα που απαιτεί κούτες με «αποδεικτικά στοιχεία» και προσφυγές σε εισαγγελίες.
Η γεωμετρία της υποκρισίας
Η αντίφαση εδώ δεν είναι λεπτή· είναι χοντροκομμένη. Ο ίδιος άνθρωπος που παρουσιάζει με χαρά, βίντεο και δελτία Τύπου τη μετατροπή ενός θαλάσσιου μετώπου σε εμπορικό-τουριστικό συγκρότημα, δηλώνει ταυτόχρονα θεματοφύλακας του δημόσιου χώρου όταν το ίδιο συμβαίνει λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα.
Δεν χρειάζεται κανείς πτυχίο πολεοδομίας για να δει το μοτίβο. Το μπετόν δεν αλλάζει χημική σύσταση όταν περνάει τα διοικητικά όρια του Αλίμου. Αυτό που αλλάζει είναι το ποιος υπογράφει το δελτίο Τύπου και ποιος καρπώνεται το πολιτικό κέρδος.
Και εδώ φτάνουμε στο κρίσιμο ερώτημα, γιατί για κάποιο κέρδος πρόκειται: όταν στον δήμο σου χτίζονται δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά κάτω από τη σκέπη σου, με ποια ηθική νομιμοποίηση τρέχεις να μπλοκάρεις το γειτονικό έργο; Τι ακριβώς προστατεύεις; Το περιβάλλον —που στη δική σου μαρίνα φαίνεται να ανθεί ανάμεσα στα μπετόν— ή το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του δικού σου «φιλέτου» απέναντι στο διπλανό;
Η σοβαρότητα ως αγνοούμενη
Ο κ. Κονδύλης, φυσικά, δικαιούται να υπερασπίζεται την επένδυση στον δήμο του. Και δικαιούται, ως πολίτης και ως αιρετός, να προσφεύγει όπου νομίζει ότι παραβιάζεται η νομιμότητα. Κανείς δεν του το αρνείται.
Αυτό που δεν δικαιούται —τουλάχιστον όχι χωρίς να εκτίθεται— είναι να κάνει και τα δύο ταυτόχρονα, με το ίδιο ύφος βεβαιότητας, ελπίζοντας ότι το κοινό δεν θα κρατήσει σημειώσεις. Γιατί το κοινό κρατάει σημειώσεις. Και η αντίφαση, όσο κι αν ντύνεται με τη ρητορική της «βιώσιμης ανάπτυξης» και του «σεβασμού στο περιβάλλον», παραμένει αντίφαση.
Η αυτοδιοίκηση δεν είναι πεδίο εντυπώσεων μιας χρήσης. Είναι ο χώρος όπου η συνέπεια μετριέται όχι στα λόγια αλλά στη στάση απέναντι στα ίδια ζητήματα — ανεξαρτήτως του αν σε βολεύουν ή σε ενοχλούν. Ένας δήμαρχος που χειροκροτεί το τσιμέντο στην πόρτα του και το καταγγέλλει στου γείτονα δεν κάνει περιβαλλοντική πολιτική. Κάνει χαρτογράφηση συμφερόντων.
Επίλογος για σοβαρούς ανθρώπους
Καταλαβαίνουμε τα κίνητρα. Δεν είναι δύσκολο· είναι σχεδόν γυμνά. Αυτό όμως που οφείλει να επανέλθει στην πολιτική σκηνή της αυτοδιοίκησης είναι μια στοιχειώδης σοβαρότητα: η αντίληψη ότι δεν μπορείς να κρατάς δύο θέσεις για το ίδιο πράγμα και να τις παρουσιάζεις και τις δύο ως αρχές.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες του Αλίμου —και του Ελληνικού— δεν αξιολογούν δελτία Τύπου. Αξιολογούν συνέπεια. Και σε αυτό το κριτήριο, ορισμένοι, όσο κι αν προσπαθούν, απλώς εκτίθενται.